Έφτασε η στιγμή που ο πόλεμος γίνεται ξανά αντικείμενο καθημερινής συζήτησης, με το τηλεοπτικό θέαμα να αρχίζει να μιλά για το πόσα καταφύγια έχουν παραμείνει σε λειτουργία από τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο, σε περίπτωση που βομβαρδιστεί η Αθήνα. Στους αλγόριθμους των social media προωθείται μια μιλιταριστική έξαρση, συνοδευόμενη από μια αισθητικοποίηση του στρατού. Τα μέτρα αποτροπής της αποφυγής της στρατιωτικής θητείας και το κυνήγι των γιωτάδων, που βιαστικά ψήφισε το κυβερνητικό προσωπικό, αποδείχθηκε πολύ γρήγορα πως μόνο τυχαία δεν ήταν. Το κεφάλαιο ζητά επιτακτικά κρέας για τα κανόνια, ζητά περισσότερα πτώματα για τους πολέμους του, και η επιστράτευση έγινε θέμα συζήτησης στην ημερήσια διάταξη — από τα τηλεοπτικά πάνελ μέχρι τα trends του TikTok. Βλέπουμε να διαφημίζονται περήφανα οι ελληνικές φρεγάτες και τα F-16 στην Κύπρο, έτοιμα να βάλουν το λιθαράκι τους στους πολεμικούς σχεδιασμούς εναντίον του Ιράν. Βλέπουμε το ελληνικό κράτος και τους ιδεολογικούς του μηχανισμούς να επικαλούνται την τρισχιλιετή ιστορία και τους Περσικούς Πολέμους, για να προετοιμάσουν τον θάνατο της εργατικής νεολαίας στα σφαγεία των μαχών, την ίδια ώρα που συνεχίζουμε να μετράμε νεκρούς προλετάριους στους χώρους εργασίας και στα σύνορα.
Ο πόλεμος δεν μπορεί να ιδωθεί απλώς ως μια ακόμη «μπίζνα» του κεφαλαίου ή ως ευκαιρία κερδοσκοπίας μέσα από τους εξοπλισμούς, την ενέργεια και τις αγορές. Είναι η μορφή που λαμβάνει ο ενδοκαπιταλιστικός ανταγωνισμός, ο οποίος σήμερα οξύνεται λόγω του μετασχηματισμού της καπιταλιστικής παραγωγής σε παγκόσμια κλίμακα: από την αναδιοργάνωση των παγκόσμιων αλυσίδων αξίας και την όξυνση του ανταγωνισμού για αγορές, τεχνολογίες, πρώτες ύλες και υποδομές, αλλά και από τις βαθιές τάσεις υπερσυσσώρευσης κεφαλαίου. Η τεράστια αύξηση της παραγωγικής ικανότητας δημιουργεί μια κατάσταση στην οποία ολοένα μεγαλύτερες ποσότητες κεφαλαίου δυσκολεύονται να αξιοποιηθούν κερδοφόρα, ενισχύοντας τις τάσεις κρίσης και σχετικής στασιμότητας και οξύνοντας τον ανταγωνισμό σε παγκόσμια κλίμακα. Σε αυτό το περιβάλλον, η καπιταλιστική συσσώρευση γίνεται όλο και περισσότερο ζήτημα στρατηγικής κρατικής πολιτικής και ενισχύεται ο ρόλος των κρατών ως οργανωτών της συσσώρευσης, μέσα σε ένα πλαίσιο αναδυόμενου κρατικού καπιταλισμού. Υπό αυτή την έννοια, ο πόλεμος αποτελεί στιγμή της ευρύτερης διαδικασίας αναδιάρθρωσης του παγκόσμιου καπιταλιστικού συστήματος, μέσα από την οποία επανακαθορίζονται σφαίρες επιρροής, δίκτυα υποδομών, γεωγραφίες παραγωγής και όροι συσσώρευσης.
Αυτή η διαδικασία δεν είναι κάτι εξωτερικό προς τη σχέση κεφαλαίου-εργασίας, καθώς στον πυρήνα της βρίσκεται η ίδια η εκμετάλλευση της εργασίας και η διαρκής αναδιάρθρωση των όρων της. Οι γεωπολιτικοί ανταγωνισμοί και οι πόλεμοι δεν είναι παρά μια πιο συγκεκριμένη μορφή αυτής της αντίθεσης στο επίπεδο του παγκόσμιου ανταγωνισμού μεταξύ των εθνικά εδαφικοποιημένων κεφαλαίων. Πέρα από σύγκρουση για το ποιος θα αποσπάσει βίαια τη μερίδα του λέοντος από την εκμετάλλευση του παγκόσμιου προλεταριάτου, αποτελούν και έναν τρόπο με τον οποίο το κεφάλαιο επιχειρεί να επιβάλει νέους όρους εκμετάλλευσης και πειθάρχησης της εργατικής τάξης. Ο πόλεμος μεταφράζεται στο εσωτερικό κάθε εθνικού κοινωνικού σχηματισμού σε άνοδο των τιμών, υποτίμηση του άμεσου και του κοινωνικού μισθού, επιδείνωση των όρων αναπαραγωγής της ζωής και ενίσχυση της κρατικής καταστολής. Η διεθνής ένταση και η πολεμική κινητοποίηση ενισχύουν τον εθνικισμό, συσπειρώνουν γύρω από το κράτος και εκτρέπουν τις κοινωνικές αντιφάσεις και συγκρούσεις προς την ψευδή φιγούρα του «εξωτερικού εχθρού», έναντι του αληθινού εσωτερικού εχθρού που δεν είναι άλλος από τα αφεντικά και το κράτος. Έτσι, ο καπιταλιστικός πόλεμος δεν είναι μια εξωτερική σύγκρουση παράλληλη προς την ταξική πάλη, αλλά ένας οργανικός μηχανισμός αναπαραγωγής της καπιταλιστικής κυριαρχίας, που στρέφεται τελικά άμεσα εναντίον των προλετάριων σε κάθε εθνικό κοινωνικό σχηματισμό.
Πιο συγκεκριμένα, στις Ηνωμένες Πολιτείες, ο πόλεμος αυτός παράγει ένα θέαμα ιμπεριαλιστικής ενότητας και ισχύος απέναντι στους ισχυρούς αγώνες που έχουν ξεσπάσει εναντίον των πογκρόμ που έχει εξαπολύσει το αμερικανικό κράτος εναντίον της παρανομοποιημένης μεταναστευτικής εργατικής τάξης, στα πλαίσια της στοχοποίησής της ως κεντρικού εσωτερικού εχθρού. «Λευκοί», «λατίνο» και «μαύροι» εργάτες έχουν βρεθεί από κοινού στους δρόμους, φτάνοντας στη Μινεσότα στο σημείο της εξεγερσιακής γενικής απεργίας. Την ίδια στιγμή, ο πόλεμος φτάνει στο Ιράν μετά από μια εκτεταμένη ταξική εξέγερση ενάντια στην άνοδο των τιμών και τη φτωχοποίηση που προκάλεσε ο συνδυασμός του οικονομικού πολέμου από το αντίπαλο ιμπεριαλιστικό στρατόπεδο και της καπιταλιστικής αναδιάρθρωσης που επιβάλλει η θεοκρατική αντίδραση που ελέγχει το ιρανικό κράτος. Η εξέγερση ήταν ιδιαίτερα πολύπλευρη και ανέδειξε τόσο ανεξέλεγκτες μορφές αυτο-οργάνωσης πληβειακών στρωμάτων όσο και οργανωμένες πραξικοπηματικές κινήσεις από συντηρητικές φράξιες της αντιπολίτευσης που συμμαχούν με τις ΗΠΑ και το Ισραήλ. Η επίθεση, λοιπόν, των ΗΠΑ–Ισραήλ εναντίον του Ιράν έχει και μια τεράστια ιδεολογική λειτουργία, ως μια πιο προωθημένη μορφή αντιεξέγερσης απέναντι στην ταξική πλευρά της ιρανικής εξέγερσης. Επιχειρεί να διασφαλίσει ότι δεν θα επεκταθεί προς ένα νέο κύμα ταραχών στις αραβικές χώρες και ότι κάθε νέα κρατική μορφή στο Ιράν, είτε πρόκειται για μια αναμορφωμένη εκδοχή της Ισλαμικής Δημοκρατίας είτε για μια φιλελεύθερη μοναρχία υπό τον Παχλαβί, θα συντρίψει τη μαχητική επαναστατική παράδοση του ιρανικού προλεταριάτου, που γέμισε τη χώρα με εργατικά συμβούλια και με την οποία πρέπει να αναμετριέται κάθε τόσο η Ισλαμική Δημοκρατία. Για την κλυδωνιζόμενη ισραηλινή κυβέρνηση, μια νίκη απέναντι στον προβαλλόμενο νούμερο ένα κίνδυνο του Ιράν αποτελεί κλασική μέθοδο αποκατάστασης της σταθερότητας, της νομιμοποίησης και της ισχύος του ισραηλινού κράτους, το οποίο προβάλλεται ως αναντικατάστατος προστάτης των ισραηλινών προλετάριων, ώστε αυτοί να συνεχίσουν να στοιχίζονται στο πλευρό του. Ο περιφερειακός ιμπεριαλισμός του Ιράν εμπλέκεται άμεσα σε μια σειρά μαζικών σφαγών πληβείων: από τη γενοκτονία σουνιτών στον Συριακό εμφύλιο πόλεμο, μαζί με το καθεστώς Άσαντ και το ρωσικό ιμπεριαλισμό, και τις εκκαθαρίσεις σουνιτών στο Ιράκ μέχρι τον πόλεμο δι’ αντιπροσώπων στην Υεμένη ενάντια σε Σαουδική Αραβία και Η.Α.Ε. Επιπλέον έπαιξε κεντρικό ρόλο στη στρατιωτικοποίηση των αγώνων των Παλαιστινίων και, ευρύτερα, στην καπιταλιστική εκμετάλλευση του προλεταριάτου της Δυτικής Ασίας – μεταξύ άλλων, μέσα από τη στήριξη της Χαμάς και της Χεζμπολάχ. Αποτελεί εδώ και δεκαετίες έναν μηχανισμό πειθάρχησης και διαχωρισμού του προλεταριάτου στην καπιταλιστική προσταγή, που λειτουργεί συμπληρωματικά, σε ένα αλληλοτροφοδοτούμενο δίπολο, με τη στρατιωτικοποίηση που επιβάλλει το ισραηλινό κεφάλαιο.
Το ελληνικό κράτος συμμετέχει ενεργά σε αυτή τη διαδικασία, επιδιώκοντας να ενισχύσει τη θέση του μέσα στους ενδοκαπιταλιστικούς ανταγωνισμούς, για να προωθήσει τα συμφέροντα του εθνικού κοινωνικού κεφαλαίου. Η στενή συνεργασία με τις ΗΠΑ και το Ισραήλ εντάσσεται σε αυτή τη στρατηγική, χωρίς να αναιρεί την ύπαρξη πολλαπλών οικονομικών και πολιτικών σχέσεων μέσα στο διεθνές σύστημα (συμπεριλαμβανομένων της Ρωσίας και της Κίνας). Η συμμετοχή του σε στρατιωτικές αποστολές και διεθνείς επιχειρήσεις –όπως οι ναυτικές δυνάμεις που συγκροτήθηκαν για την προστασία των θαλάσσιων μεταφορών από κοινού με την Ιταλία, τη Γαλλία, την Ολλανδία και την Ισπανία (που, κατά τα άλλα, υποτίθεται ότι απέχει από τη σύρραξη)– συνδέεται με την ευρύτερη προσπάθεια διασφάλισης της κυκλοφορίας του κεφαλαίου και των εμπορικών ροών σε παγκόσμια κλίμακα, στις οποίες το ελληνικό εφοπλιστικό κεφάλαιο κατέχει ιδιαίτερα ισχυρή θέση και οι οποίες απειλούνται από την αντεπίθεση του κράτους του Ιράν. Η αποστολή ελληνικών φρεγατών και F-16 στην Κύπρο, καθώς και οι δηλώσεις του Έλληνα πρωθυπουργού Κ. Μητσοτάκη πως «η Κύπρος αποτελεί βραχίονα του ελληνισμού» και πως «η αποστολή μας είναι αμυντική και ειρηνική», σε συνέχεια των δηλώσεων του Ν. Δένδια περί «τελευταίου ειρηνικού καλοκαιριού» και περί της προετοιμασίας της Ευρώπης για φέρετρα, προάγουν την ψευδή διάκριση περί «αμυντικών» και «επιθετικών» πολέμων και προετοιμάζουν την τάξη μας ώστε να γίνει πρόθυμα κρέας για τα κανόνια της πολεμικής μηχανής.
Ο μόνος δρόμος για την εργατική τάξη ώστε να εναντιωθεί στον καπιταλιστικό πόλεμο, είναι η άρνηση και η αλληλεγγύη, η μαζική λιποταξία, τα σαμποτάζ σε στρατιωτικές δομές, οι απεργίες και οι καταλήψεις ενάντια στην πολεμική οικονομία. Ο αντιπολεμικός αγώνας δεν μπορεί παρά να είναι κομμάτι του συνολικότερου αγώνα ενάντια στα κράτη, τα έθνη και τον καπιταλισμό, ενάντια στην ψευδαίσθηση της καπιταλιστικής «ειρήνης». Είναι ο αγώνας για την όξυνση του ταξικού πολέμου, ενάντια στην εθνική ενότητα που επιβάλλεται τόσο από τη δεξιά όσο και από την αριστερά του κράτους και της διαμεσολάβησης, με τη δεύτερη, αντί να εναντιώνεται στο έθνος και στον στρατό, είτε να προωθεί την απροκάλυπτη εθνικιστική ρητορική «όχι φαντάροι έξω από τα σύνορα αλλά φρεγάτες στην Κύπρο για την εθνική ασφάλεια» είτε να αναφέρεται στην «εξάρτηση της Ελλάδας» παρουσιάζοντας το ελληνικό κράτος ως ενεργούμενο. Προωθείται, έτσι, μια εναλλακτική γραμμή εθνικής ενότητας/ανεξαρτησίας υπέρ ενός άλλου σχεδίου καπιταλιστικής συσσώρευσης, ενώ πίσω από την «πασιφιστική» μορφή κρύβεται ένα εναλλακτικό μιλιταριστικό σχέδιο που θα δοκιμαστεί απέναντι στην Τουρκία ή αλλού. Είναι ο αγώνας απέναντι στη στρατοπεδική λογική που θέλει να προσδέσει τα συμφέροντα του προλεταριάτου με την Ισλαμική Δημοκρατία, τους Παχλαβί ή ακόμη χειρότερα με την «εξαγωγή δημοκρατίας» του αμερικανικού ή του ρωσικού ιμπεριαλισμού, όλων αυτών των κρατικών δυνάμεων που τρέφονται από το αίμα της τάξης μας. Ο αντιπολεμικός-αντικαπιταλιστικός αγώνας περνά μέσα από τη διάρρηξη της ηθικολογικής αφήγησης περί ταύτισης των προλετάριων με τα εγκλήματα των κρατών τους ή περί «λευκού δυτικού προνομίου», αναδεικνύοντας τη διεθνιστική αλληλεγγύη μας και ενισχύοντας τους αντιπολεμικούς αγώνες με πραγματικά ταξικό πρόσημο. Δεν υπερασπιζόμαστε κανένα κράτος και καμία πατρίδα. Ο μοναδικός μας ορίζοντας είναι η παγκόσμια προλεταριακή κοινότητα και οι αγώνες για την ενοποίησή της προς την κατεύθυνση της αυτοκατάργησής της μαζί με όλα τα κράτη, τα σύνορα και τις τάξεις.
Κανένας πόλεμος μεταξύ των προλετάριων – Καμία ειρήνη μεταξύ των τάξεων
Αντιπολεμική Διεθνιστική Συνέλευση
Καλούμε σε ανοιχτή συνέλευση για τη διοργάνωση δράσεων την Τρίτη 10/3, 18.30 στον χώρο In Situ, Σπ. Τρικούπη 71.